Czym jest strach przed porodem?
Odczuwanie lęku przed porodem jest całkowicie normalne. Zdecydowana większość kobiet czuje strach przed tym wydarzeniem. Jest to powszechne uczucie wśród przyszłych mam. Lęk przed porodem uznaje się za zjawisko naturalne. Szczególnie silny bywa przed pierwszym porodem, gdy nie wiesz, czego się spodziewać. Jednak obawy mogą powrócić także przy kolejnych ciążach.
Jak trafnie zauważono, „pierworódki boją się, bo nie wiedzą, co je czeka, a te, które już rodziły – boją się, bo już to doskonale wiedzą.” Ten strach może mieć różne podłoże. Warto zrozumieć jego przyczyny, aby móc go oswoić.
Dlaczego kobiety boją się porodu?
Przyszłe mamy mogą obawiać się wielu aspektów porodu. Strach przed bólem porodowym jest bardzo powszechny. Wiele kobiet lęka się również możliwych powikłań dla siebie lub dziecka. Niepewność związana z samym procesem porodu potęguje niepokój. Często to właśnie niewiedza sprawia, że poziom strachu niepotrzebnie rośnie.
Doświadczenia z poprzednich porodów również mają znaczenie. Lęk przed porodem może być przenoszony z wcześniejszych, trudnych przeżyć. Negatywne opowieści innych kobiet lub obrazy z mediów także mogą nasilać obawy. Ważne jest, abyś nazwała swoje lęki po imieniu. Zastanów się, czego konkretnie się boisz.
Tokofobia – paniczny lęk przed porodem
Czasami strach przed porodem przybiera ekstremalną formę. Nazywamy ją tokofobią. Tokofobia to patologiczny, paniczny lęk przed ciążą i porodem. Uznaje się ją za jedno z zaburzeń lękowych. Nazwa pochodzi od greckich słów: 'tokos’ (poród) i 'phobos’ (strach).
Tokofobia jest poważnym problemem wymagającym pomocy specjalisty. Została uznana za odrębną jednostkę chorobową w 2000 roku. To nie jest zwykły niepokój, ale lęk paraliżujący codzienne funkcjonowanie. Może być jedną z przyczyn rezygnacji z posiadania potomstwa.
Rodzaje tokofobii
Specjaliści, jak Kristina Hofberg, wyróżnili dwa główne rodzaje tokofobii. Tokofobia pierwotna występuje u kobiet, które nigdy wcześniej nie rodziły. Może pojawić się już w okresie dojrzewania. Tokofobia wtórna dotyczy kobiet, które mają za sobą traumatyczne doświadczenie porodowe. Rozwija się na skutek szoku lub trudności podczas poprzedniej ciąży lub porodu.
Szacuje się, że tokofobia dotyczy od 5% do nawet 40% kobiet na świecie. Inne dane wskazują na 6-10% lub około 14% kobiet cierpiących na to zaburzenie. Niezależnie od dokładnych statystyk, problem jest znaczący.
Objawy tokofobii
Tokofobia objawia się na wiele sposobów, zarówno psychicznie, jak i fizycznie. Kobieta odczuwa nawracający, silny lęk i niepokój. Mogą pojawiać się obsesyjne myśli związane z ciążą i porodem. Często występują problemy ze snem i koszmary senne. Trudności z koncentracją i rozdrażnienie to kolejne symptomy.
Do objawów tokofobii należą również:
- Ataki paniki na myśl o porodzie.
- Stany depresyjne i obniżony nastrój.
- Unikanie tematu ciąży i porodu.
- Dolegliwości somatyczne: bóle głowy, bóle brzucha, skurcze, nudności, wymioty, duszności, kłucie w klatce piersiowej.
Tokofobia może prowadzić do depresji poporodowej oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD).
Przyczyny tokofobii
Przyczyny tokofobii są złożone i mogą być różne. Tokofobia pierwotna może wynikać z negatywnych przekazów kulturowych. Traumatyczne historie porodowe zasłyszane od innych kobiet również odgrywają rolę. Wpływ mogą mieć także traumy seksualne z przeszłości. Lęk przed bólem i utratą kontroli to częste podłoże.
Tokofobia wtórna jest bezpośrednio związana z trudnym porodem. Doświadczenie przemocy na porodówce może potęgować lęk. Czynniki społeczne, jak surowe prawo antyaborcyjne, również mogą sprzyjać występowaniu tokofobii. Problem jest wielopłaszczyznowy i wymaga indywidualnego podejścia.
Tokofobia a cesarskie cięcie
Tokofobia stanowi psychiatryczne wskazanie do przeprowadzenia porodu metodą cesarskiego cięcia. Decyzję podejmuje lekarz psychiatra po diagnozie. W Polsce obserwuje się wzrost liczby cięć cesarskich z tego powodu. Według niektórych danych, aż 75% pierworódek ze zdiagnozowaną tokofobią decyduje się na CC.
Warto jednak pamiętać, że cesarskie cięcie to poważna operacja.
„Nie ma dowodów na jakąkolwiek korzyść z cesarskiego cięcia, poza sytuacjami wskazanymi w procedurze ginekologicznej.”
Należy rozważyć wszystkie za i przeciw. Niestety, tokofobia bywa traktowana przez otoczenie jako wymysł ciężarnej i próba wymuszenia operacji.
Jak strach wpływa na przebieg porodu?
Nadmierny stres i lęk mogą negatywnie wpłynąć na przebieg porodu. Strach powoduje napięcie mięśni, co utrudnia naturalny postęp akcji porodowej. Może to prowadzić do dłuższego i bardziej bolesnego porodu. Strach przed porodem wpływa na kobietę zarówno fizycznie, jak i psychicznie.
Norweskie badanie wykazało konkretne liczby. Kobiety z dużym lękiem przed porodem spędzają średnio półtorej godziny dłużej na porodówce. Hormony stresu mogą hamować wydzielanie oksytocyny, hormonu kluczowego dla postępu porodu. Dlatego tak ważne jest znalezienie sposobów na opanowanie lęku.
Jak pokonać strach przed porodem? 9 skutecznych sposobów
Strach przed porodem można oswoić. Istnieje wiele metod, które pomogą Ci zmniejszyć lęk. Przygotowanie psychiczne i fizyczne jest kluczowe. Poniżej znajdziesz 9 sprawdzonych sposobów.
1. Zdobądź wiedzę i przygotuj się
Niewiedza często potęguje strach. Dlatego postaw na edukację. Dowiedz się jak najwięcej o fizjologii ciąży i porodu. Zrozumienie procesu pomoże Ci poczuć się pewniej. Czytaj mądre książki i sprawdzone źródła informacji.
Skorzystaj z edukacji przedporodowej. Przysługuje ona ciężarnym od 21. tygodnia ciąży. Zapisz się do szkoły rodzenia. Tam uzyskasz praktyczne informacje i nauczysz się technik pomocnych w porodzie. Poznaj szczegóły dotyczące różnych etapów porodu i możliwych interwencji medycznych. Przygotuj wyprawkę dla siebie i dziecka – to też forma oswajania sytuacji.
2. Rozmawiaj o swoich obawach
Nie trzymaj lęków w sobie. Rozmawiaj otwarcie o swoich obawach. Porozmawiaj z partnerem, przyjaciółką lub inną zaufaną osobą. Bardzo ważna jest rozmowa z lekarzem prowadzącym ciążę lub położną. Oni mogą rozwiać Twoje wątpliwości i odpowiedzieć na pytania.
Utrzymuj stały kontakt z personelem medycznym. Wybierz lekarza i położną, którym ufasz.
„Rozmowa z lekarzem o swoi